Opvoeden en opgroeien

Voor een kind of een jeugdige is het van belang om warme, ondersteunende relaties te hebben met het gezin, vrienden, de school en de wijk. De basis hiervoor wordt al op jonge leeftijd gelegd. Hebben ouders vragen en problemen, dan is het van, van belang om goed stil te staan bij de vraag wat de gevolgen daarvan zijn voor de opvoeding of voor de ontwikkeling van het kind. Hierbij is het de kunst om andere leefgebieden daarbij tijdig en goed in te zetten.

Kennis per bouwsteen Professionals hebben algemene kennis op basis waarvan zij signalen kunnen herkennen Professionals hebben specifieke – verdiepende - kennis op basis waarvan zij zelf ondersteuning kunnen bieden Link naar kennisbron

Ontwikkeling

Ontwikkeling van kinderen en jeugdigen (ontwikkelingsfasen) Kunnen bevorderen van een positieve ontwikkeling (normale ontwikkeling kinderen en jeugdigen) Normale ontwikkeling van kinderen
Schema ontwikkelingsaspecten & omgevings-interactie
Top tien beschermende factoren

Opvoed- en opgroeiproblemen

Meest voorkomende opvoed- en opgroeivragen en problemen (van ‘normale’ problemen tot complexe problematiek) Betekenis van het probleem voor de opvoeding Richtlijn opvoedingsondersteuning
Quickscan naar ondersteuningsbehoefte zorgintensieve gezinnen
Ontwikkelingsfactoren Ondersteuning bij ontwikkelingsachterstand of opvoedproblemen bij jonge kinderen Integrale vroeghulp
Van Wiechen ontwikkelingsonderzoek
JGZ Richtlijn opvoedondersteuning
Richtlijn ernstige gedragsproblemen
Problematisch gedrag
Terugdringen van belemmerende factoren Afweging beschermende en belemmerende factoren Balansmodel
Angst, depressie of trauma Interventies, aanpakken, ondersteunende organisaties en doorverwijzing JGZ richtlijn over angst
JGZ richtlijn depressie
Wat werkt bij angst
Autisme JGZ richtlijn Autismespectumstoornis
Wat werkt bij autisme
Handreiking: van sociaal onhandig tot autisme
ADHD " JGZ richtlijn ADHD
Richtlijn ADHD
Handreiking: van onrustig gedrag naar ADHD
Over- en ondergewicht " JGZ richtlijn overgewicht
Erkende interventies overgewicht
Basismodel overgewicht van Care for obesity
Laag - en hoogbegaafdheid " Jonge hoogbegaafde kinderen
kinderen met een lichtverstandelijke beperking
Taal- en rekenproblemen " Informatie over dyscalculie
Signalering taalachterstanden
JGZ richtlijn taalontwikkeling
Achterblijvende motoriek " Mijlpalen motorische ontwikkeling
JGZ richtlijn motorische ontwikkeling
Van Wiechen ontwikkelingsonderzoek
Pesten " Wat werkt tegen pesten
Handreiking: van plagen tot pesten
JGZ richtlijn pesten
Verslavingen " Informatie over middelenmisbruik en verslaving (kinderen en jongeren)
Radicalisering Ondersteuning bij radicalisering Signalen van radicalisering
NJi-dossier radicalisering
Aanpak radicalisering in het onderwijs
Genderidentiteit (twijfel over geslacht) of seksuele identiteit (twijfel over geaardheid) Consequenties voor de verschillende leefgebieden en ondersteuning Iedereen is anders
COC Nederland
Online leermodule over LHBTI cliënten
Iedereen is anders
Factsheet hoe ondersteun je LHBT jongeren
Kwetsbare jongeren op school
Mediagebruik Risicovol mediagedrag Mediaopvoeding
Cyberpesten
Effectiviteit mediaopvoeding
Beeldverhaal over jonge kinderen
Beeldverhaal over oudere kinderen
Tipsheets mediaopvoeding
Jongeren die overlast bezorgen Effectieve aanpakken Overlast
Jeugdreclassering Wat is jeugdreclassering?
Jeugdbescherming Jeugdbescherming: wie doet wat?
Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten Ondersteunen en/of doorverwijzen Zie mij nu

Opvoeding en ouderschap

Ouderschap Complex ouderschap Informatie over ouderschap
Informatie over opvoeden en opgroeien voor ouders
Werken en ouderschap
Versterken van het ouderschap Informatie over ouderschap en het versterken van ouderschap
Ouderschapstheorie
Opvoedingstaken van ouders Normale ontwikkeling van kinderen
Het nut van ouderschapstheorie
Gezonde of ongezonde hechtingsrelaties Werken aan een veilige hechting Het belang van hechting in de ontwikkeling van het kind
Hechting en antisociaal gedrag
Informatie over hechting
Veranderingen in de relaties binnen gezinssituatie Gezinsdynamiek en rolverhoudingen in samengestelde gezinnen Samengestelde gezinnen
Disfunctionele gezinssystemen (ouders die ziek zijn, loyaliteitsconflict) Systemisch werken met gezinnen Kinderen van ouders met psychische problemen (KOPP)
Richtlijn KOPP
Diverse culturele verschillen in relatie met opvoeding Gezinsdynamiek en rolverhoudingen in gezinnen met andere culturele achtergronden Wat werkt bij migrantenjeugd?
Overbruggen van cultuurverschillen
Kennisplatform Integratie en Samenleving
Multiproblematiek in gezinnen Ondersteuning bij multiproblematiek in gezinnen Informatie over multiprobleemgezinnen
Kinderen in armoede Publicatie Opgroeien en opvoeden in armoede
Wat werkt bij de aanpak van armoede
Aanpak armoede
Kindermishandeling Ondersteunen, doorverwijzen of melden JGZ richtlijn kindermishandeling
Vormen van kindermishandeling
Instrumenten kindermishandeling
Richtlijn kindermishandeling
Kennisdossier kindermishandeling
Actielijn kindermishandeling
In gesprek met kind en ouders
Signalen van misbruik bij kinderen herkennen
Moeizame relatie ouders en echtscheiding Strijdniveaus in de echtscheiding (escalatieladder) en ondersteuning kind Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding
Informatie over scheiding
De rechtwijzer voor kinderen
Richtlijn scheiding en problemen bij jeugdigen
Wat werkt bij scheiding
Erkende interventies

Samenwerkingspartners

Kinderopvang Mogelijkheden voor (medische) zorg en begeleiding in de school voor specifieke groepen leerlingen, zoals ernstig meervoudig beperkte leerlingen Werken aan kwaliteit van kinderopvang en peuterspeelzaalwerk
Bestaande en mogelijke zorgarrangementen in de regio ten behoeve van specifieke groepen leerlingen, inclusief de toelaatbaarheid en financiering daarvoor Specialistische expertise in kinderopvang en peuterspeelzaalwerk
Scholen in de wijk, de gemeente en hun populaties Mogelijkheden voor integrale toewijzing van speciaal onderwijs, ondersteuning, jeugdhulp in de school, leerlingenvervoer, enz. Belang van onderwijs
Ondersteuningsroute voortgezet onderwijs en jeugdhulp
Doel en opzet van het ontwikkelingsperspectief en het opnemen van jeugdhulp aan jeugdige en gezin Verbinding in de praktijk - mbo
Procedures en voorwaarden voor toelaatbaarheid tot het (voortgezet) speciaal onderwijs, sbo en praktijkonderwijs en de rol van het deskundigenadvies daarbij Taken en functies in multidisciplinaire samenwerking Onderwijs en jeugdhulp
Zorg- en ondersteuningsmogelijkheden van scholen Startkwalificatie en de rol van het onderwijs bij arbeidstoeleiding voor kwetsbare jongeren Ondersteuningsroute primair onderwijs en jeugdhulp
Afspraken over de rol van het wijkteam in scholen (Voorkomen van) problemen die jeugdigen tegenkomen in de continuïteit van de hulp bij de overgang van 18- naar 18+ Stroomschema zorg in onderwijstijd
Preventieve activiteiten vanuit jeugdhulp Onderwijs- zorgarrangementen
Samenwerking tussen scholen, wijkteam en Veilig Thuis bij vermoedens van onveiligheid School en wijk verbinden
Schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten (Effectieve) interventies en technieken om het sociaal netwerk te versterken bij jeugdigen en gezinnen Welke jongeren hebben moeite werk te vinden en te behouden?
Voortijdig schoolverlaten en verzuim
Arbeidstoeleiding jongeren in kwetsbare posities
School als vind- en werkplaats Kwaliteit verbinding onderwijs en jeugdhulp
Verbinding jeugdhulp, onderwijs en arbeidsmarkt Wetgeving onderwijs en kenniskaart onderwijs en arbeidsmarkt (jongerenloket) Publicatie Onderwijs en Jeugdhulp in verbinding
Wanneer onderwijsinspectie ingeschakeld dient te worden Kennis over de werkwijze van de onderwijsinspectie Onderwijsinspectie
Belang van continuïteit van de schoolloopbaan Wijze waarop schoolloopbaan en onderwijsondersteuning een plek kunnen krijgen in het gezinsplan Handreiking: van geen zin hebben in school tot schooluitval
Betrekken van het eigen netwerk, mantelzorgers en vrijwilligers bij het gezin Rol en werking van alle partners in de basisvoorziening Wat werkt bij het versterken van het sociale netwerk
Mantelzorgers
Vrijwilligers
Bestaande jeugdorganisaties in de wijk Een sterke basis in de wijk voor positief opgroeien

Domeinspecifieke informatie

Wet- en regelgeving rond jeugdhulp Wet- en regelgeving – transformatie jeugdhulp
Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming
Belangrijke overgangsmomenten (bijvoorbeeld als je 18 wordt en op eigen benen staat) 18 is ook maar een getal, omschakeling volwassenheid
App: voor 18+ jongeren
Kennisdossier: 16 tot 27-jarigen
Recht van gezinnen op het opstellen van een familiegroepsplan met hun omgeving Begeleiden en opzetten van netwerkbijeenkomsten Factsheet familiegroepsplan
Samenvattingskaart Richtlijn Samen met ouders en jeugdige beslissen over hulp
Onafhankelijke clientondersteuning Onafhankelijke cliëntondersteuning jeugdhulp
Rechten van het kind Aanpak en doorverwijzingen bij situaties waarin kinderrechten worden geschonden Kinderrechten
Kinderombudsman
Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling